Skip to content

Hoe vergelijk ik mijn salarissen met de markt?

Je salarissen vergelijken met de markt doe je door betrouwbare salarisbenchmarks te raadplegen, functies objectief te wegen en de resultaten te vergelijken met vergelijkbare organisaties in jouw sector, regio en bedrijfsomvang. Dit geeft je inzicht in of je medewerkers marktconform betaald worden en waar eventuele beloningsverschillen zitten. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over eerlijke beloning en hoe je een salarisonderzoek praktisch aanpakt.

Wat is een marktconform salaris precies?

Een marktconform salaris is een beloning die aansluit bij wat andere werkgevers betalen voor een vergelijkbare functie, in een vergelijkbare sector en regio. Het gaat niet om één exact bedrag, maar om een bandbreedte waarbinnen de meeste werkgevers hun medewerkers belonen voor soortgelijk werk.

Marktconformiteit hangt af van meerdere factoren tegelijk. Denk aan het functieniveau, de branche, de regio waar het bedrijf gevestigd is, de omvang van de organisatie en de specifieke verantwoordelijkheden die bij de rol horen. Een accountmanager bij een groot internationaal bedrijf in Amsterdam verdient doorgaans meer dan iemand met dezelfde functietitel bij een klein mkb-bedrijf in een andere regio, ook al lijkt de functie op papier hetzelfde.

Een marktconform salaris is ook geen statisch gegeven. De arbeidsmarkt beweegt voortdurend: krapte in bepaalde sectoren, nieuwe cao-afspraken en maatschappelijke ontwikkelingen zoals de toenemende aandacht voor eerlijke beloning en loontransparantie zorgen ervoor dat de markt regelmatig verschuift. Wie zijn salarisstructuur jarenlang niet heeft bijgesteld, loopt het risico achter te lopen op de markt zonder het te weten.

Welke bronnen gebruik je voor een betrouwbare salarisbenchmark?

Voor een betrouwbare salarisbenchmark gebruik je een combinatie van salarisonderzoeken van gerenommeerde partijen, sectorspecifieke cao-informatie en arbeidsmarktdata van overheidsinstanties. Geen enkele bron is volledig op zichzelf, maar samen geven ze een goed beeld van wat de markt betaalt.

De meest gebruikte bronnen zijn:

  • Salarisonderzoeken van HR-bureaus en uitzendbureaus: Organisaties als Mercer, Hay Group en diverse Nederlandse HR-adviesbureaus publiceren jaarlijks salarisonderzoeken per sector en functiegroep.
  • Cao-informatie: Als jouw organisatie onder een cao valt, geeft die cao de minimumsalarissen per functiegroep. Voor veel sectoren zijn cao’s openbaar toegankelijk via de website van de overheid of de betrokken vakbonden.
  • CBS-arbeidsmarktdata: Het Centraal Bureau voor de Statistiek publiceert regelmatig gegevens over gemiddelde lonen per sector, leeftijdscategorie en opleidingsniveau.
  • Salarisplatforms: Websites waarop medewerkers zelf hun salaris invullen, zoals Glassdoor of Nationale Vacaturebank, geven een indicatie van wat mensen in vergelijkbare functies verdienen. Houd er rekening mee dat deze gegevens minder gecontroleerd zijn.
  • Netwerk en brancheorganisaties: In sommige sectoren worden salarisgegevens gedeeld via brancheorganisaties of werkgeversverenigingen.

Combineer altijd meerdere bronnen voor een zo volledig mogelijk beeld. En let op de datum van het onderzoek: salarisdata ouder dan twee jaar kunnen door marktveranderingen al flink verouderd zijn.

Hoe voer je stap voor stap een salarisonderzoek uit?

Een salarisonderzoek voer je uit door eerst je functies objectief te beschrijven en te wegen, vervolgens de juiste marktdata te verzamelen en tot slot de resultaten te vergelijken met je eigen salarisstructuur. Dat klinkt eenvoudig, maar elke stap vraagt aandacht voor detail.

Volg deze stappen voor een goed salarisonderzoek:

  1. Beschrijf je functies objectief: Zorg dat je actuele en volledige functiebeschrijvingen hebt. Zonder een duidelijk beeld van wat iemand doet en welke verantwoordelijkheden daarbij horen, kun je geen eerlijke vergelijking maken.
  2. Weeg de functies: Gebruik een erkende methode voor functiewaardering om functies onderling en ten opzichte van de markt te vergelijken. Dit voorkomt dat je appels met peren vergelijkt.
  3. Bepaal je referentiegroep: Kies vergelijkbare organisaties op basis van sector, regio en bedrijfsomvang. Een benchmark is alleen zinvol als je jezelf vergelijkt met de juiste concurrenten op de arbeidsmarkt.
  4. Verzamel marktdata: Raadpleeg de bronnen die we hierboven noemden en noteer de salarisbandbreedtes per functiegroep.
  5. Vergelijk en analyseer: Leg jouw huidige salarisstructuur naast de marktdata. Waar zit je boven de markt? Waar eronder? Zijn er patronen zichtbaar, bijvoorbeeld in bepaalde functiegroepen of bij specifieke medewerkers?
  6. Trek conclusies en maak een plan: Bepaal op basis van de analyse welke aanpassingen nodig of wenselijk zijn en hoe je die gefaseerd kunt doorvoeren.

Een salarisonderzoek is geen eenmalige actie. Wie eerlijke beloning serieus neemt, herhaalt dit proces regelmatig, bij voorkeur jaarlijks of na grote veranderingen in de organisatie of de markt.

Wat zijn veelgemaakte fouten bij het vergelijken van salarissen?

De meest gemaakte fouten bij het vergelijken van salarissen zijn het gebruik van te brede of verouderde data, het vergelijken van functies zonder ze eerst goed te wegen en het negeren van secundaire arbeidsvoorwaarden. Deze fouten leiden tot een vertekend beeld en verkeerde beslissingen.

Andere valkuilen die we vaak zien:

  • Alleen kijken naar functietitels: Twee medewerkers met de titel “HR-manager” kunnen heel verschillende functies uitoefenen. Vergelijk altijd op basis van inhoud, niet op naam.
  • Secundaire arbeidsvoorwaarden vergeten: Salaris is slechts een deel van het totale beloningspakket. Pensioen, bonussen, reiskostenvergoeding, thuiswerkmogelijkheden en opleidingsbudget maken ook deel uit van wat een baan aantrekkelijk maakt.
  • Geen rekening houden met regio: Salarissen in de Randstad liggen gemiddeld hoger dan in andere delen van Nederland. Een nationale benchmark zonder regionale correctie kan misleidend zijn.
  • Verouderde data gebruiken: De arbeidsmarkt verandert snel. Gebruik altijd de meest recente beschikbare data.
  • Geen onderscheid maken naar ervaringsniveau: Een junior en een senior in dezelfde functie horen niet hetzelfde te verdienen. Zorg dat je benchmarks dit onderscheid ook maken.

Wanneer schakel je een HR-adviseur in voor salarisonderzoek?

Je schakelt een HR-adviseur in voor salarisonderzoek wanneer je organisatie te maken heeft met complexe beloningsvraagstukken, wanneer je geen toegang hebt tot betrouwbare benchmarkdata of wanneer je een objectief en juridisch houdbaar beloningsbeleid wilt opbouwen. Een adviseur brengt methode, marktkennis en onafhankelijkheid mee.

Er zijn situaties waarin externe expertise echt het verschil maakt:

  • Je vermoedt beloningsverschillen binnen de organisatie, maar weet niet hoe je die objectief in kaart brengt.
  • Je groeit snel en merkt dat je salarisstructuur niet meer aansluit bij de markt of bij de veranderende samenstelling van je team.
  • Je wilt je beloningsbeleid toekomstbestendig maken, ook in het licht van nieuwe wetgeving rondom loontransparantie.
  • Je hebt geen dedicated HR-afdeling of mist de tijd en expertise om een salarisonderzoek zelf grondig uit te voeren.

Het is ook goed om te weten dat er in Nederland nieuwe wetgeving op komst is die werkgevers verplicht transparanter te zijn over beloning. Minister Hans Vijlbrief heeft in 2026 een wetsvoorstel ingediend dat naar verwachting op 1 januari 2027 in werking treedt, mits het door beide Kamers wordt aangenomen. Bedrijven met meer dan 100 medewerkers krijgen dan een rapportageplicht over loonverschillen. Een HR-adviseur kan je helpen tijdig te anticiperen op deze ontwikkelingen en je beloningsbeleid alvast in lijn te brengen met de nieuwe eisen, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Hoe Adviesbureau APB helpt met salarisonderzoek en eerlijke beloning

Bij Adviesbureau APB helpen we organisaties om hun salarisstructuur objectief te beoordelen en te verbeteren. Of je nu voor het eerst een salarisonderzoek wilt uitvoeren of je bestaande beloningsbeleid wilt toetsen aan de markt, wij bieden praktische en juridisch correcte ondersteuning op maat.

Dit is wat we voor je kunnen doen:

  • Objectieve functiewaardering en functie-indeling als basis voor een eerlijke beloningsstructuur
  • Salarisbenchmarking op basis van betrouwbare en actuele marktdata, afgestemd op jouw sector en regio
  • Analyse van bestaande beloningsverschillen en concrete aanbevelingen voor verbetering
  • Begeleiding bij het opbouwen of herzien van een transparant en toekomstbestendig beloningsbeleid
  • Ondersteuning bij de voorbereiding op nieuwe wetgeving rondom loontransparantie

Wil je weten hoe jouw salarissen zich verhouden tot de markt? Bekijk wat we doen of lees meer over onze werkwijze. Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. We denken graag met je mee.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet ik mijn salarisstructuur opnieuw benchmarken?

Het is aan te raden om je salarisstructuur minimaal eens per jaar te toetsen aan de markt, bij voorkeur op een vast moment in het jaar zodat je de uitkomsten kunt meenemen in je budgetplanning. Doe dit daarnaast altijd na grote organisatieveranderingen, zoals een fusie, snelle groei of het betreden van een nieuwe sector. Marktontwikkelingen zoals krapte op de arbeidsmarkt of nieuwe cao-afspraken kunnen salarissen snel doen verschuiven, waardoor jaarlijkse toetsing geen luxe is maar een noodzaak.

Wat doe ik als blijkt dat ik medewerkers structureel onder de markt betaal?

Begin met het prioriteren van de grootste afwijkingen en functies waar het risico op vertrek het hoogst is. Maak vervolgens een gefaseerd herstelplan dat past binnen je budgetmogelijkheden, zodat je stapsgewijs naar een marktconform niveau toewerkt zonder de organisatie financieel te overbelasten. Communiceer transparant met de betrokken medewerkers over wat je doet en waarom, dit versterkt het vertrouwen en laat zien dat je eerlijke beloning serieus neemt.

Hoe ga ik om met medewerkers die boven de markt betaald worden?

Medewerkers die boven de markttop zitten worden doorgaans niet teruggebracht in salaris, dat is juridisch complex en schaadt de arbeidsrelatie. Een gebruikelijke aanpak is het bevriezen van salarisverhogingen voor deze medewerkers totdat de markt hun niveau heeft ingehaald, ook wel ‘rood staan in de schaal’ genoemd. Bespreek dit intern op een eerlijke manier en zorg dat je beloningsbeleid duidelijk maakt hoe je hiermee omgaat, zodat er geen willekeur ontstaat.

Moet ik ook secundaire arbeidsvoorwaarden meenemen in mijn benchmark, en hoe doe ik dat?

Ja, secundaire arbeidsvoorwaarden zijn een essentieel onderdeel van het totale beloningspakket en mogen niet worden vergeten in een benchmark. Denk aan pensioenregelingen, bonusstructuren, reiskostenvergoedingen, thuiswerkmogelijkheden en opleidingsbudgetten. Sommige salarisonderzoeken van gerenommeerde HR-bureaus bevatten ook data over secundaire voorwaarden; anders kun je via brancheorganisaties of cao-vergelijkingen een beeld opbouwen van wat gangbaar is in jouw sector.

Wat verandert er concreet voor mijn organisatie door de nieuwe loontransparantiewetgeving?

Als het wetsvoorstel van minister Vijlbrief per 1 januari 2027 in werking treedt, krijgen bedrijven met meer dan 100 medewerkers een rapportageplicht over loonverschillen binnen de organisatie. Dit betekent dat je inzichtelijk moet kunnen maken of er onverklaarbare beloningsverschillen bestaan, bijvoorbeeld tussen mannen en vrouwen in vergelijkbare functies. Het is verstandig om nu al te beginnen met het in kaart brengen van je beloningsstructuur, zodat je tijdig kunt bijsturen en niet voor verrassingen komt te staan.

Kan ik een salarisonderzoek ook zelf uitvoeren zonder externe hulp?

Dat kan zeker, mits je toegang hebt tot betrouwbare en actuele benchmarkdata en voldoende HR-kennis in huis hebt om functies objectief te wegen en data correct te interpreteren. Gebruik bij voorkeur een erkende functiewaarderingsmethode en combineer meerdere databronnen voor een betrouwbaar beeld. Voor kleinere organisaties zonder dedicated HR-afdeling, of bij complexere beloningsvraagstukken, is het inschakelen van een externe adviseur vaak efficiënter en levert het nauwkeurigere resultaten op.

Hoe betrek ik medewerkers bij een salarisonderzoek zonder onrust te veroorzaken?

Communiceer proactief en eerlijk over het doel van het onderzoek: je wilt zorgen dat iedereen eerlijk en marktconform beloond wordt. Leg uit welke stappen je zet, wat de tijdlijn is en wanneer medewerkers meer informatie kunnen verwachten. Vermijd vage beloftes, maar laat wel zien dat je de uitkomsten serieus neemt en bereid bent actie te ondernemen; dat vergroot het vertrouwen in het proces aanzienlijk.

Gerelateerde artikelen

Wellicht vind je dit ook interessant:

Kom met ons in gesprek

Zo kun je ons bereiken. Bel of mail ons, of kom bij ons op de koffie!

Kom met ons in gesprek

Zo kun je ons bereiken. Bel of mail ons, of kom bij ons op de koffie!